Waarom 19 °C zo’n symbool is
Die 19 °C-norm kwam in de jaren 1970 op als noodmaatregel tijdens de oliecrisis. Men ging ervan uit dat elke graad onder dat niveau ongeveer 7 % op de stookkosten scheelde. Maar de technische en economische situatie van de jaren 1970 is tegenwoordig fundamenteel anders. Woningen die na 2015 zijn gebouwd, verbruiken gemiddeld 40 % minder energie dan oudere huizen (volgens onderzoek van ENEA — het Italiaanse onderzoeksinstituut). Vasthouden aan een strikte 19 °C-norm in moderne huizen kan bovendien leiden tot schommelingen in de luchtvochtigheid en een kil gevoel, vooral bij mensen die veel thuiswerken.
Aanbevolen temperaturen per ruimte
Het idee van “gedifferentieerd comfort” zorgt ervoor dat temperaturen worden afgestemd op het gebruik van elke ruimte. Het Fins Instituut voor Kwaliteitsnormen en het Nationaal Agentschap voor Energie-efficiëntie adviseren bijvoorbeeld:
- ongeveer 20 °C in woongedeelten,
- 16-18 °C in slaapkamers om slaap te bevorderen,
- 22 °C in badkamers tijdens gebruik (om thermische schokken te voorkomen) en
- 17 °C in gangen en entrees.
Deze modulaire aanpak maakt nauwkeuriger beheer van energie mogelijk en kan volgens het Finse Netwerk voor Gebouwautomatisering leiden tot een jaarlijkse kostenverlaging van 12 %.
Technologie en monitoring thuis
Moderne systemen, zoals slimme thermostaten gekoppeld aan omgevingssensoren, maken een goed afgestelde thermostaat haalbaar. Azothermika laat zien dat het gebruik van zulke verbonden apparaten het gasverbruik in het eerste jaar met gemiddeld 15 % kan verminderen. Sommige modellen hebben voorspellende algoritmen die gezinsgewoonten analyseren en de temperatuur dynamisch aanpassen aan verwachte piekmomenten. Mogelijke keuzes voor gezinnen zijn onder meer slimme radiatorkranen en innovatieve venster-warmtepomp die samenwerken met thuisfotovoltaïsche installaties.
Wat onderzoekers aanraden qua temperatuur
Onderzoekers van ENEA, het Polytechnisch Instituut en het Instituut voor Volksgezondheid stellen dat een gemiddelde temperatuur van 20-21 °C in woonruimtes het beste is voor thermisch comfort en voor het beperken van schimmelvorming. Tijdens langdurige koudeperiodes kan de temperatuur tijdelijk oplopen naar 22 °C. In goed geïsoleerde woningen raden ze een dynamische nachttemperatuur van rond 19,5 °C aan.
Wetgeving versus praktijk
Hoewel het Ministerie van Energie-efficiëntie voor openbare gebouwen nog steeds een grenswaarde van 19 °C hanteert, is de dagelijkse praktijk vaak flexibeler en meer gericht op persoonlijk comfort. Die tegenstelling tussen collectieve energiebesparing en individuele comfortkeuzes onderstreept de behoefte aan afstemming tussen regelgeving en technologische investeringen.
Geldzaken en wat de toekomst brengt
De stijgende gasprijzen maken efficiënt temperatuurbeheer steeds relevanter als economische strategie. Volgens ARERA (de Italiaanse regulator voor energie, netwerken en milieu) zullen de prijzen van warm water in de winter 9 % hoger liggen dan vorig jaar. Er zijn stimuleringsmaatregelen, zoals belastingaftrek tot 65 % voor vervanging van verwarmingssystemen, beschikbaar tot eind 2025. Uiteindelijk is elke graad die je instelt een afweging tussen directe kostenbeheersing en duurzame keuzes voor later.
Het is belangrijk dat gezinnen deze gegevens meenemen bij hun keuzes rondom energie: slimme temperatuurregeling helpt niet alleen om uitgaven te verlagen, maar ook om het comfort thuis te verbeteren.
